#16: Laten we creativiteit niet uitbesteden aan computers

Over artificiële intelligentie en hoe we moeten opletten waarvoor we die gebruiken.

De opkomst van AI gaat razendsnel en ik kan niet zeggen dat het me geen zorgen baart. Hoewel je in het begin nog heel makkelijk door mensen gemaakte foto’s en geschreven tekst kon onderscheiden van de door een computer genereerde, is dat nu al steeds minder het geval. Waarom? Omdat de modellen beter worden en zich baseren op werk dat door mensen gemaakt is.

Natuurlijk kunnen er leuke dingen mee gemaakt worden, maar ten koste van heel veel menselijk talent. En vooral ten koste van zaken die we als mensen gráág doen. Als AI bepaalde vervelende of gevaarlijke taken zou kunnen overnemen, des te beter. Maar een uitlaatklep als creativiteit zou moeten zijn voorbehouden voor mensen. In een harde wereld is zo’n uitlaatklep tenslotte immens belangrijk.

Voor mij persoonlijk vormt AI een bedreiging voor zowel mijn vrije tijd als werk. Ik schrijf momenteel aan mijn tweede boek, maar vandaag zijn er al boeken op de markt die zijn geschreven door AI (vooral in het Engels), of waarbij AI bijvoorbeeld werd ingezet voor de cover. In eerste instantie is dit niet oké op vlak van auteursrechten, want AI baseert zich op werken die al bestaan. Maar het is ook gevaarlijk voor de toekomst: gaan menselijke schrijvers (en vormgevers) overbodig worden of nóg minder aan boeken verdienen?

Natuurlijk kunnen er leuke dingen mee gemaakt worden, maar ten koste van heel veel menselijk talent

De boekenwereld is al een moeilijke, onder meer omdat uitgeverijen zeer selectief zijn in wat ze uitbrengen (op basis van economische factoren en trends). Artificiële intelligentie kan dat nog moeilijker maken. Want vanzelfsprekend is AI goedkoper dan wanneer je personen moet inzetten. En zeker als die meteen creëert wat je wilt en aangeeft, zonder te moeten omgaan met menselijke emoties. Nog een ander schadelijk gevolg is dat we mogelijk zeer eentonige literatuur gaan krijgen die niet uitdaagt, maar inspeelt op trends, zonder dieper te doen nadenken.

In mijn job vormt (journalistiek) schrijven – samen met o.a. plannen en eindredactie – óók het grootste deel van mijn werk. Hoewel AI dat momenteel nog niet hélemaal kan (wegens het risico op zogenaamde hallucinaties, waarbij AI dus gaat fantaseren met fake news tot gevolg), weet je nooit wanneer wel. Alles evolueert immers snel. Daarbij wordt er al wél mee geëxperimenteerd, wat gevaarlijk is in een wereld waar vertrouwen in media vaak daalt en er steeds meer fake news is om te counteren.

Hoewel AI mijn job nog niet hélemaal kan, weet je nooit wanneer wel

Eveneens in de muziekwereld, een andere creatieve sector, is er onrust. In winkels wordt er bijvoorbeeld al soms gekozen voor AI-muziek, wat zorgt voor minder inkomsten voor artiesten. Nu, in andere landen die de test al hebben gedaan voor België ermee begon, is er blijkbaar al snel weer overgeschakeld naar menselijke muziek.

Maar toch, zodra het economisch interessant is, wordt ethiek duidelijk snel aan de kant gezet. Dat is al lang op veel vlakken zo, maar nu komt AI daar dus bij. En dat mogen we niet zomaar als het nieuwe normaal accepteren.

Volg mij ook op Instagram en Facebook om updates te krijgen over volgende blogposts en om mee in gesprek te gaan!